Lãi suất giảm nhưng doanh nghiệp vẫn khó vay được vốn?

Thứ tư - 28/11/2018 06:00
Lãi suất đã giảm nhanh, từ 14% xuống 11% và tới đây sẽ là 9% sau ngày 11/6. Tuy nhiên, khi trao đổi với phóng viên báo GTVT, hầu hết giám đốc các doanh nghiệp đều than phiền là không vay được vốn, không tiếp cận được với nguồn vốn hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ. Nguyên nhân vì sao?

Nợ xấu cản trở lưu thông

Nợ xấu đang gây ách tắc dòng vốn, làm cho các giải pháp về lãi suất mất tác dụng và đặc biệt có thể tác động làm phá sản những doanh nghiệp lớn. Có người đã ví von rằng nợ xấu như một chiếc xe tai nạn nằm trên đường, nếu không đưa chiếc xe này ra khỏi hiện trường thì giao thông vẫn tắc nghẽn. Đây chính là nguyên nhân khiến các doanh nghiệp không tiếp cận được vốn, cho dù lãi suất đã giảm từ 14 xuống 9%.

Không phải ngẫu nhiên mà trong cuộc họp với nhóm 14 ngân hàng thương mại lớn (G-14) mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt lên bàn chủ trương thành lập công ty mua bán nợ quốc doanh với số nợ có thể giao dịch lên tới 100.000 tỉ đồng.

Nợ xấu
Nợ xấu đang gây ách tắc dòng vốn

Chưa rõ thời điểm hoạt động, ai góp vốn và cơ chế giao dịch như thế nào, nhưng chủ trương khai sinh một pháp nhân như vậy cho thấy sự bức thiết phải tháo gỡ ngay khối nợ xấu trong nền kinh tế. Nợ xấu đang gây ách tắc dòng vốn, làm cho các giải pháp về lãi suất mất tác dụng và đặc biệt có thể tác động làm phá sản những doanh nghiệp lớn.

Đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước của Bộ Tài chính đã chỉ ra các tập đoàn, tổng công ty đang nợ ngân hàng khoảng 415.000 tỉ đồng. Tuy nhiên nợ và nợ quá hạn khác nhau. Tỷ lệ vay nợ cao, gấp nhiều lần vốn chủ sở hữu là thực trạng chung của khối quốc doanh khi mà ngân sách không cấp đủ vốn cho doanh nghiệp, trong khi các tập đoàn “bành trướng” quá nhanh vào nhiều lĩnh vực.

Hiện tại dư nợ cho vay của hệ thống ngân hàng ước 2,5 triệu tỉ đồng. Muốn giải quyết nó, trước hết phải làm nó chuyển động. Mặc dù NHNN vừa ban hành Văn bản 2871 ngày 16-5-2012 cho phép các tổ chức tín dụng mua bán nợ, nhưng đến thời điểm này tất cả các tổ chức lẫn doanh nghiệp đều lúng túng.

Doanh nghiệp vẫn khó vay được vốn như quy định của ngân hàng
Doanh nghiệp khó vay được vốn như quy định của ngân hàng

Để thanh lý nợ xấu, phải có ai đó gánh phần lỗ, hoặc ngân hàng, hoặc người vay hoặc ngân sách nhà nước phải bỏ tiền ra. Từ trường hợp xử lý nợ Vinashin ở Habubank dễ dàng nhận ra ngân sách đã phải bỏ tiền ra thông qua ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho SHB; cho trích lập dự phòng nợ Vinashin dần từng năm thay vì tiến hành ngay một lúc theo thông lệ quốc tế; cho phép Vinashin phát hành trái phiếu với sự bảo lãnh của Chính phủ để trả một phần nợ. Khi Nhà nước phải bỏ tiền, câu hỏi đi kèm sẽ là ai được hưởng lợi nhiều nhất và liệu có ai phải chịu trách nhiệm về gánh nặng tăng thêm của ngân sách đó không?

Hơn lúc nào hết, nợ xấu như một bóng ma dai dẳng đeo bám vào nền kinh tế ọp ẹp. Sự lùng nhùng của mớ nợ xấu đang hàng ngày tiêu hao sinh lực của hệ thống tài chính - ngân hàng. Muốn cứu vãn nền kinh tế không có cách nào khác là phải bắt đầu bằng việc làm sạch nợ xấu.

Chính phủ không cứu doanh nghiệp một cách tràn lan

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng Chính phủ không đủ sức và cũng không nên cứu tràn lan, doanh nghiệp cần tự tái cơ cấu. Chính phủ rất coi trọng vấn đề này nên đã đưa ra các giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Nhưng cần hiểu rõ ngay từ đầu mục tiêu của chúng ta là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Các giải pháp đưa ra phải thực hiện kiên trì và gắn với tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng. Thực chất đây không phải là gói kích cầu như năm 2009, vì nếu làm không cẩn thận sẽ gây bất ổn vĩ mô và không đạt mục tiêu. Đây chính là cái khó để vừa thực hiện được mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô mà Đảng và Quốc hội đề ra, nhưng lại giúp được doanh nghiệp vượt qua khó khăn- Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh khẳng định.

Tái cơ cấu không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp Nhà nước mà phải tái cơ cấu tất cả các thành phần kinh tế. Đây chính là cơ hội để sắp xếp lại doanh nghiệp và bản thân doanh nghiệp cũng phải tự mình sắp xếp lại. Quan điểm của tôi là bản thân các doanh nghiệp cũng phải coi đây là cơ hội để tái cơ cấu chính mình và cùng với hỗ trợ của Chính phủ vượt qua khó khăn. Nếu bây giờ Chính phủ “cứu” doanh nghiệp một cách tràn lan thì không có đủ sức và không nên làm vậy.

Vấn đề mấu chốt nhất hiện nay được Chính phủ xác định và gọi là “cục máu đông” chính là nợ xấu. Nếu cơ cấu được nợ, doanh nghiệp sẽ tiếp cận vốn tốt hơn. Cái khó hiện nay chính ở chỗ ngân hàng cũng là một doanh nghiệp. Nếu không có tác động của Nhà nước và không có hướng dẫn cụ thể thì họ cũng phải tính toán khi cho vay.

Nợ của các doanh nghiệp, đến hạn không trả được sẽ thành nợ xấu. Nếu ngân hàng thương mại cứ giữ nguyên tắc đó mà làm thì sẽ coi là nợ xấu và không cho doanh nghiệp vay. Mấu chốt ở đây là phải cơ cấu lại các khoản nợ để vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn tốt, trả được nợ. Qua đó, thanh khoản của ngân hàng cũng như nền kinh tế sẽ giải quyết được.

Bất động sản cũng rơi vào thế khó
Nợ xấu trong bất động sản chiếm tỷ lệ lớn

Ngân hàng thừa vốn, liên tiếp hạ lãi suất chào mời, trong khi doanh nghiệp kêu ca không thể vay được vốn. Nút thắt của nền kinh tế vẫn không thể gỡ được khi hai bên không thể gặp nhau. Trước đây, khi nền kinh tế tốt, rủi ro ít, ngân hàng chỉ đưa ra 5 điều kiện làm chuẩn để cho vay. Nay khi kinh tế khó khăn, ngân hàng buộc lòng phải nâng chuẩn cho vay lên thành 10 điều kiện. Như vậy, số doanh nghiệp đạt điều kiện theo chuẩn mới sẽ giảm đi khoảng 50%. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp và cả chính ngân hàng.

Giải bài toán không thể gặp nhau giữa ngân hàng và doanh nghiệp, mới đây, Ngân hàng nhà nước cho biết sẽ thành lập công ty mua bán nợ xấu của ngành ngân hàng khoảng 100 nghìn tỷ đồng. Không phải chỉ các doanh nghiệp, mà ngay cả các chuyên gia kinh tế cũng nhận định việc thành lập công ty mua bán nợ sẽ rộng cửa đển gân hàng cho doanh nghiệp vay vốn. Thực tế việc giảm lãi suất hiện nay chỉ đem lại lợi ích cho chính ngân hàng mà thôi.

7 lý do khiến doanh nghiệp khó vay vốn Ngân hàng

Theo báo cáo ngày 5/6 của chi nhánh Ngân hàng Nhà nước TP HCM, có 7 nguyên nhân khiến ngân hàng khó cho vay vốn với doanh nghiệp.

Thứ nhất, hầu hết các doanh nghiệp (DN) đều đang trong tình trạng có nợ quá hạn hoặc nợ xấu cao tại ngân hàng.

Thứ hai, các DN chưa có phương án kinh doanh hiệu quả.

Thứ ba, các chỉ số an toàn trong hoạt động DN bị suy giảm đáng kể.

Thứ tư, NHNN chưa có hướng dẫn và quy định cụ thể về cho vay mới trả nợ cũ nên các ngân hàng không thể thực hiện.

Thứ năm, ngân hàng gặp nhiều khó khăn trong việc xác minh tính minh bạch và lành mạnh của DN bởi đến hết tháng 5, DN chưa kiểm toán, báo cáo tài chính chưa rõ ràng.

Thứ sáu, thực tế món vay dư nợ cũ được các ngân hàng thẩm định cho vay dựa trên tài sản đảm bảo là bất động sản nhưng hiện tại giá trị này bị giảm nên hạn mức tín dụng bị giảm theo so với món vay trước.

Thứ bảy, khó khăn chung của các DN là hàng tồn kho nhiều, tìm đầu ra cho sản phẩm khó khăn, thời gian làm thủ tục thế chấp mất nhiều thời gian…

 PV (Tổng hợp)

 

Hồ Thu

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây