Vốn cho XDCB giao thông: Cần xã hội hóa mạnh mẽ

Thứ tư - 28/11/2018 01:48
Với việc các nguồn vốn dành cho xây dựng hạ tầng giao thông đang thiếu trầm trọng, các công trình “đắp chiếu” hàng loạt thì để “giải cứu” và tạo bước đột phá cho lĩnh vực then chốt này thì phải xã hội hóa mạnh mẽ, thu hút nhiều nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân...

 

Chưa khai phá hết tiềm năng

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực XDCB giao thông, để giải cơn “khát” vốn để đầu tư các dự án, công trình giao thông trong bối cảnh vốn thiếu trầm trọng thì không còn cách nào khác là phải xã hội hóa mạnh mẽ, tìm thêm nhiều nguồn vốn để đầu tư.

Trong thời gian qua, các dưạ án BOT mới chỉ chiếm khoảng 25% tổng mức giải ngân của toàn ngành GTVT, chưa tương xứng với tiềm năng. Hơn nữa, các dự án BOT mà ngân sách phải hỗ trợ vẫn còn chiếm tỷ lệ cao, đặc biệt trong đó còn có nhiều dự án BOT có nguồn gốc từ ngân sách. Hiện nay, Bộ GTVT đã và đang triển khai 29 dự án theo phương thức BOT với tổng mức đầu tư khoảng 138.809 tỷ đồng.

Lễ khởi công Quốc lộ 18
Lễ khởi công Quốc lộ 18

Trong đó, Bộ GTVT là cơ quan quản lý Nhà nước của 7 dự án, chủ yếu là những dự án lớn với tổng mức đầu tư 94.660 tỷ đồng. Tổng cục ĐBVN làm cơ quan quản lý Nhà nước 22 dự án, tổng mức đầu tư 44.149 tỷ đồng. Trong số này có 6 dự án đã hoàn thành, 10 dự án đang triển khai thi công và 6 dự án đang chuẩn bị đầu tư. Bên cạnh đó, hiện còn 5 dự án trên các tuyến quốc lộ do các địa phương là cơ quan quản lý Nhà nước với tổng số vốn khoảng 6.215 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Đức Thắng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN cho rằng, qua 10 năm thực hiện, nguồn vốn huy động được từ các dự án ngoài ngân sách chưa nhiều và chưa tương xứng. “Những dự án thành công chủ yếu là có quy mô nhỏ và phạm vi thu phí ở bên ngoài dự án. Với những dự án không lấy đất và Nhà nước không hỗ trợ vốn từ ngân sách thì gần như không triển khai được”.

Nguyên nhân của tình trạng chưa thu hút được nhiều nguồn vốn và các dự án lớn khó triển khai, theo các cơ quan chức năng của Bộ GTVT chủ yếu do giá thu phí hiện còn quá thấp so với mặt bằng chung của khu vực và thế giới. Việc đưa giá thu phí lên cao rất khó khăn vì thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam còn thấp và nếu tăng lên sẽ làm đội chi phí lưu thông. Hơn nữa, tổng số phương tiện ô tô trên đầu người của nước ta còn rất thấp so với mặt bằng chung của thế giới, kể cả trong khu vực Đông Nam Á. Điều này dẫn đến doanh thu thu phí không thể bù nổi chi phí, trong khi đó các công trình đầu tư cơ sở hạ tầng đều có tổng mức rất lớn và vẫn chỉ dựa vào khai thác để hoàn vốn là chính.

Phải xã hội hóa mạnh mẽ

Trong bối cảnh vốn thiếu trầm trọng, các dự án bị đình hoãn, giãn tiến độ hàng loạt thì nhu cầu xã hội hóa công tác đầu tư xây dựng giao thông càng trở nên bức thiết. Gần đây, vào trung tuần tháng 10/2011, một dự án giao thông sử dụng vốn xã hội hóa là tuyến BOT Uông Bí- Hạ Long với tổng vốn BOT lên đến 1.083 tỷ đồng đã được khởi công. Đây là động thái tích cực của các nhà đầu tư tư nhân để chia sẻ gánh nặng vốn cho nhà nước.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ GTVT Ngô Thịnh Đức, xã hội hóa công tác đầu tư xây dựng giao thông cần phải tiến hành mạnh mẽ hơn nữa. Không chỉ với các dự án đầu tư mới mà ngay cả với các dự án đang bị đình hoãn, giãn tiến độ, các cơ quan chức năng của Bộ GTVT cũng cần rà soát lại, xác định dự án nào tiếp tục chờ vốn triển khai sau, dự án nào có thể chuyển đổi hình thức đầu tư, kêu gọi các nguồn vốn xã hội hóa, có thể triển khai theo hình thức BOT, BT hay PPP. Những khối lượng đã hoàn thành tại các dự án này coi như phần đóng góp của Nhà nước.

Với các dự án trọng điểm đang gặp khó khăn do thiếu vốn, Bộ GTVT cũng yêu cầu các cơ quan chức năng, chủ đầu tư phải chủ động huy động các nguồn vốn bên ngoài. Đơn cử như Dự án luồng vào sông Hậu, hiện nay, nhu cầu vốn của công trình này cần khoảng 2.200 tỷ đồng nữa thì mới có thể kết thúc vào 2014 như kế hoạch.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay rất khó để bố trí số vốn lớn như vậy, do đó, chủ đầu tư có thể huy động hình thức BT, Nhà nước hỗ trợ 30%. Hay như với dự án kênh Chợ Gạo, nhu cầu cần tới 800 tỷ đồng ngay trong quý IV/2011 để khởi công một số gói thầu. Bố trí nguồn vốn từ ngân sách hay vốn trái phiếu Chính phủ lúc này là không khả thi, do vậy, chủ đầu tư cũng phải huy động nguồn vốn xã hội hóa để đảm bảo tiến độ chung của dự án.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây